Công dụng và tác hại ít ai biết của hoa Atiso đỏ

Hoa dâm bụt thường đua nở khắp các hàng rào vùng quê nhưng ít được xem trọng. Tuy vậy, trong số này có một giống hoa dâm bụt cực kì nổi tiếng, tiếng Anh gọi là roselle, tên khoa học là hibiscus sabdariffa, người Việt hay gọi là hoa atiso đỏ hay bụp giấm.

Atiso đỏ là một loại hoa phổ biến ở các khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới. Dù tên là atiso đỏ nhưng thực chất hoa của nó có 5 cánh màu trắng, rất giàu hóa chất thực vật và các chất chống oxy hóa cao như vitamin C. Màu đỏ sẫm nổi bật không đến từ bông hoa mà đến từ búp hoa.

Công dụng hoa atiso đỏ

Người ta thường thu hoạch atiso đỏ khi nó vẫn còn là búp và chưa nở, sau đó đem phơi khô để làm trà hoặc siro. Đây là một nguyên liệu phổ biến trong các món ăn của người dân Đông Nam Á, Ấn Độ và Tây Phi. Atiso đỏ có mùi nhạt, vị hơi chua.

Một số tương truyền cho rằng, từ thời Ai Cập cổ đại, hoa atiso đỏ đã được dùng làm thuốc trị sốt, bệnh tim mạch và rối loạn thần kinh. Ngày nay, hoa atiso đỏ không chỉ được đóng thành túi trà, mà còn có dạng viên nén, dạng bột hoặc cồn thuốc.

Hoa atiso đỏ nở ra 5 cánh màu trắng

Một số nước châu Phi dùng trà hoa atiso đỏ để hạ thân nhiệt, trị bệnh tim và viêm họng. Người Iran lại dùng hoa này để trị huyết áp cao.

Tuy nhiên, hầu hết các nghiên cứu khoa học về đặc tính chữa bệnh của hoa atiso đỏ vẫn chưa được công nhận rộng rãi, chưa đủ số liệu và một số còn dựa trên động vật. Một số kết luận lại khá mâu thuẫn. Thành phần dùng trong các nghiên cứu chủ yếu là chiết xuất hoa atiso đỏ đậm đặc, không phải trà hay bột atiso đỏ thường dùng.

1. Có thể trị huyết áp cao

Theo một báo cáo đăng trên tờ Journal of Hypertension năm 2015, uống trà hoa atiso đỏ có thể tốt cho người bị huyết áp cao. Các nhà phân tích đã dựa trên 5 thử nghiệm được tiến hành trên 390 người, trong đó 255 người được cho dùng hoa atiso đỏ, 165 người còn lại uống giả dược.

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc uống trà atiso đỏ mỗi ngày sẽ giúp giảm chỉ số huyết áp tâm thu khoảng 7.5 mmHg, và chỉ số huyết áp tâm trương giảm trung bình 3.53 mmHg.

Tuy nhiên, một nghiên cứu khác đăng trên tờ Journal of Human Hypertension cho thấy chỉ số huyết áp tâm trương không giảm ở người bị tiểu đường loại 2.

2. Công dụng của hoa atiso đỏ có thể trị tiểu đường

“Một mũi tiêm chiết xuất atiso đỏ đã giảm 12% lượng glucose ở những con chuột thí nghiệm”

Trà atiso đỏ có thể giúp đối tượng bị tiểu đường loại 2 kiểm soát tốt hơn lượng đường glucose trong máu. Tuy nhiên, hầu hết các bằng chứng hiện tại chỉ là nghiên cứu trên động vật.

Chẳng hạn một nghiên cứu đăng trên tờ Pharmacognosy Research năm 2013 cho thấy một mũi tiêm chiết xuất atiso đỏ đã giảm 12% lượng glucose ở những con chuột thí nghiệm. Tuy nhiên, khi người ta cũng tiêm chiết xuất đó cho chuột thường thì lại không hề tìm thấy sự thay đổi của hàm lượng glucose.

Một nghiên cứu xuất bản trên tờ Journal of Alternative and Complementary Medicine vào năm 2009 cho thấy: Trong 60 bệnh nhân tiểu đường được cho uống trà hoa atiso đỏ hoặc trà đen 2 lần mỗi ngày trong vòng 1 tháng, thì những người uống trà atiso đỏ có lượng cholesterol tốt tăng lên nhiều hơn, đồng thời cholesterol xấu lại giảm đi nhiều hơn so với người uống trà đen. Tổng lượng cholesterol và triglyceride ở người uống atiso đỏ cũng giảm.

Tuy nhiên, một báo cáo khác đăng trên tờ Journal of Ethnopharmacology vào năm 2013 lại nói rằng trà atiso đỏ không hề làm thay đổi lượng lipid trong máu, bao gồm cả cholesterol.

3. Có thể hỗ trợ giảm cân

Công dụng hoa atiso đỏ giúp giảm chỉ số khối cơ thể BMI

Một nghiên cứu chỉ ra rằng công dụng hoa atiso đỏ giúp giảm chỉ số khối cơ thể BMI. Nghiên cứu khác tại Mexico cũng cho thấy chiết xuất atiso đỏ giúp giảm cholesterol và triglyceride ở người, từ đó giảm nguy cơ béo phì.

Tuy nhiên, nguồn nguyên liệu trong các nghiên cứu này là chiết xuất atiso đỏ với liều lượng đậm đặc. Do đó cần thêm các nghiên cứu khác để chứng minh rằng uống trà hoa atiso đỏ liều thấp cũng có thể giảm cân.

4. Công dụng hoa atiso đỏ có thể trị bệnh tim

Đặc tính trị bệnh tim của hoa atiso đỏ đến từ hợp chất màu hữu cơ anthocyanin. Đây là một chất chống oxy hóa cực mạnh, đem lại cho thực vật sắc màu tím hoặc đỏ. Anthocyanin cũng được đưa vào hỗ trợ các phác đồ trị bệnh phổi, ung thư, xơ cứng động mạch và bệnh về mắt.

5. Hoa atiso đỏ có thể tốt cho gan

Trà atiso đỏ uống lạnh hoặc nóng

Một nghiên cứu nhỏ trên 19 người thừa cân cho thấy, sau 12 tuần sử dụng chiết xuất hoa atiso đỏ, tình trạng gan nhiễm mỡ của họ đã được cải thiện.

Một nghiên cứu trên chuột hamster cũng phát hiện các đặc tính bảo vệ gan của hoa atiso đỏ, có khả năng làm tăng các enzyme chuyển hóa thuốc trong gan lên 65%.

6. Hoa atiso đỏ có tác dụng gì? Có thể ngừa ung thư

Hoa atiso đỏ giàu polyphenol, nhóm hợp chất có đặc tính chống ung thư mạnh mẽ. Nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho thấy chiết xuất atiso đỏ có thể ức chế sự phát triển và xâm lấn của tế bào ung thư huyết tương và ung thư miệng.

Một nghiên cứu khác cũng cho thấy chiết xuất từ lá atiso đỏ có thể ngăn ngừa ung thư tuyến tiền liệt và ức chế tế bào ung thư dạ dày ở người.

7. Giúp kháng khuẩn

Một nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho thấy chiết xuất hoa atiso đỏ giúp ức chế vi khuẩn E.coli và 8 chuỗi vi khuẩn phổ biến khác.

Tác hại của hoa atiso đỏ

 

• Hoa atiso đỏ nhìn chung là an toàn và không có tác dụng phụ. Tác hại chỉ đến khi bạn dùng quá liều.
• Dùng quá liều viên bổ sung, cồn thuốc hoặc bột atiso đỏ có thể gây đau bụng, đầy hơi, táo bón, nôn mửa, tiểu đau, đau đầu, ù tai, đặc biệt có thể gây hại gan. Uống trà hoa atiso đỏ quá nhiều cũng có thể gây chóng mặt, mệt mỏi do sự tác động của nó lên huyết áp.
• Giống như các loại thảo dược khác, hoa atiso đỏ có thể làm phản tác dụng của một số loại thuốc, chẳng hạn như thuốc hạ huyết áp. Khi uống atiso đỏ đồng thời với thuốc hạ huyết áp, bạn có thể bị tụt huyết áp.
• Tương tự, dùng liều cao viên bổ sung hoa atiso đỏ cùng với thuốc trị tiểu đường có thể gây tụt đường huyết.
• Atiso đỏ có thể làm giảm tác dụng của thuốc chứa acetaminophen dùng giảm đau và hạ sốt, hoặc thuốc lợi tiểu hydrochlorothiazide dùng cho người bị huyết áp cao.
• Atiso đỏ có thể không an toàn với người đang uống chloroquine trị bệnh sốt rét.
• Atiso đỏ chứa phytoestrogen, một hợp chất thực vật có chức năng gần giống estrogen ở người. Do đó, uống atiso đỏ thường xuyên có thể làm giảm tác dụng của thuốc tránh thai dạng estrogen.
• Vì chưa có nghiên cứu về tác dụng của atiso đỏ đối với phụ nữ mang thai và cho con bú, nên tốt nhất nhóm đối tượng này không nên uống trà hoa atiso đỏ.

 

Hoa atiso đỏ trồng ở đâu?

Atiso đỏ phơi khô làm trà

Hoa atiso đỏ chủ yếu được trồng ở Đà Lạt, Lâm Đồng, nhưng hiện nay các tỉnh Bình Thuận, Ninh Thuận, Quảng Nam hay một số địa phương khác cũng có trồng.

Nếu mua hàng nhập từ Mỹ, bạn nên chọn sản phẩm được USDA (Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ) chứng nhận. Nên mua sản phẩm có in chữ Hibiscus sabdariffa trên bao bì.

Cách sử dụng atiso đỏ

Không có hướng dẫn cụ thể về cách sử dụng atiso đỏ, nhưng nếu mua viên uống thì liều dùng an toàn là từ 250 – 400mg/ngày.

Để pha trà atiso đỏ, bạn nhúng 1,25g (tương đương 1,5 thìa cà phê) atiso đỏ khô vào 150ml nước sôi. Ngâm 10 phút là có thể uống được. Nếu bạn đang uống thuốc, thì nên hạn chế trà atiso đỏ, uống không quá 2-3 tách mỗi ngày. Tốt nhất nên tham khảo ý kiến bác sĩ.

Ngoài búp thì bông atiso đỏ cũng an toàn, tuy nhiên cánh hoa thường được người ta phơi khô với mục đích tạo hương chứ không dùng để ăn.

Cách ngâm hoa atiso đỏ với đường

Atiso đỏ phơi khô làm trà

Nguyên liệu

• 3kg búp hoa atiso đỏ
• 2,5kg đường trắng

Cách làm

• Rửa sạch búp hoa, cắt bỏ phần đài hoa, sau đó dùng đũa đẩy phần nhụy hoa từ dưới lên. Phần nhụy này có thể ngâm rượu hoặc pha trà uống.
• Phần búp còn lại bạn rửa sạch bằng nước muối, sau đó tráng sơ với nước lọc.
• Bạn dùng một chiếc lọ thủy tinh đã rửa sạch và để ráo nước. Sau đó rải một lớp đường xuống đáy rồi cho một lớp búp hoa atiso đỏ vào, rải một lớp đường lên trên và tuần tự lặp lại bước cho hoa atiso đỏ vào. Cứ làm như thế cho đến hết hoa thì phủ một lớp đường lên trên rồi đậy nắp lại.
• 5 ngày sau đường tan hết, bạn có thể dùng nước này để pha uống, hoặc đun lên cho kẹo lại thành siro.
• Để làm siro, bạn chắt lấy phần nước bắc lên bếp đun liu riu cho đặc lại. Sau đó tắt bếp, để nguội rồi cho vào lọ bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh. Bạn có thể pha nước uống để trị ho hoặc dùng làm nguyên liệu trong các món bánh, thạch.
• Phần búp hoa bạn đem sên làm mứt.

Tóm lại, hoa atiso đỏ rất giàu chất chống oxy hóa và nhiều thành phần dưỡng chất tốt cho sức khỏe, tuy nhiên khoa học vẫn cần nghiên cứu thêm trước khi giới thiệu loại thảo dược này đến người dùng. Trước mắt, bạn có thể xem hoa atiso đỏ như một loại trà giải khát hay siro tăng hương vị cho các món ăn. Đừng xem nó như một dược liệu thần kỳ mà bổ sung sai cách.

Nguồn: Tạp chí thời trang Harper’s Bazaar Việt Nam

Bài viết được tổng hợp bởi Berryland và có thể đã được thay đổi tiêu đề, media

Nước cốt Atiso đỏ Berryland

Bên cạnh trà atiso đỏ, nước cốt nguyên chất từ hoa atiso đỏ cũng là một sự lựa chọn hoàn hảo dành cho sức khỏe của bạn. Nước cốt được chế biến từ những bông hoa Atiso đỏ tươi ngon, trải qua quá trình tuyển lựa kỹ càng với tiêu chuẩn chất lượng cao và quy trình kiểm soát chặt chẽ. Sử dụng phương pháp chế biến truyền thống của Đà Lạt, nước cốt Berryland không sử dụng hương liệu và phẩm màu, được đóng gói trên cơ sở hạ tầng nhà xưởng và quy trình vận hành đạt chuẩn, đảm bảo an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng.

Nước cốt hoa Atiso đỏ Berryland

Mứt hoa Atiso đỏ Berryland

Nước cốt hoa Atiso đỏ Berryland được chế biến hoàn toàn từ trái cây tươi, không chất phụ gia bảo quản, yên tâm sử dụng. Berryland luôn làm việc chăm chỉ mỗi ngày để tạo ra những sản phẩm uy tín, chất lượng cao, tốt cho sức khoẻ, bao bì đẹp mắt, hậu mãi hài lòng.

Sản phẩm liên quan